PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LỚP 5
DUY XUYÊN NĂM HỌC 2012 – 2013
MÔN : TIẾNG VIỆT
Thời gian làm bài : 90 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (1 điểm) :
Trong bài “Thư gửi các học sinh” của Bác Hồ (Sách TV5 - Tập I - tr 4) có đoạn văn người đánh máy đã đánh thiếu một số từ ngữ :
“Non sông Việt Nam ........................................, ............................................ để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, ......................................... ở công học tập của các em.”
a) Hãy hoàn chỉnh đoạn văn trên cho đúng theo lời trong Thư của Bác.
b) Tìm một từ đồng nghĩa với mỗi từ : non sông, năm châu.
Câu 2 (1,5 điểm) :
Tìm chủ ngữ và vị ngữ trong các câu văn sau :
a) Hải Thượng Lãn Ông là một thầy thuốc giàu lòng nhân ái, không màng danh lợi.
b) Mùa thu, trời như một chiếc dù xanh bay mãi lên cao.
c) Những con vượn bạc má ôm con gọn ghẽ chuyền nhanh như tia chớp.
Câu 3 (1,5 điểm) :
a) Tìm hai câu thành ngữ, tục ngữ nói về tính trung thực.
b) Đặt câu với một trong hai thành ngữ, tục ngữ vừa tìm được (câu văn có từ 10 chữ trở lên).
Câu 4 (2 điểm) :
Đọc đoạn thơ sau trong bài “Cửa sông” (Sách TV5 - Tập II - tr74) và làm theo yêu cầu :
“Là cửa nhưng không then khoá
Cũng không khép lại bao giờ
Mênh mông một vùng sóng nước
Mở ra bao nỗi đợi chờ.”
QUANG HUY
a) Tìm cặp từ trái nghĩa trong đoạn thơ trên.
b) Chỉ ra các danh từ, tính từ có trong đoạn thơ.
c) Tác giả đã dùng những từ ngữ nào để nói về nơi sông chảy ra biển ? Cách giới thiệu ấy có gì hay ?
Câu 5 (4 điểm) :
“Nắng trưa hè cứ như từng dòng lửa xối xuống mặt đất. Cảnh vật ở đây thật yên tĩnh, không gian vắng lặng, đường làng không một bóng người qua lại, cây cối im lìm ...”
Dựa vào nội dung gợi ý trên và bằng vốn kiến thức của mình, em hãy viết bài văn (khoảng 25 dòng) tả cảnh một buổi trưa mùa hè ở quê em.